1926

U Beogradu je u to vreme živelo oko 50.000 Cigana koji su bili nastanjeni u mahalama u centru grada Jatagan, Pištolj, Šporet i u mahalama na periferiji Beograda.

Beogradske mahale

U to vreme beogradski Romi osnovali su prva udruženja, a 1935 godine student, a kasnije ugledni advokat prestonice Svetozar Simić, pokreće list na romskom jeziku ,,Romano Lil“.

Svetozar Simić osnivač prvih novina Romano Lil

Iste godine osnovano je i u registar Ministarstva unutrašnjih dela, upisano ,,Udruženje beogradskih Cigana svečara Bibije-tetkice“. Cilj rada ovog udruženja je bio da neguje tradiciju proslave autentične romske slave Bibije, a u tu svrhu osnivači su prikupili određena sredstva i u ulici Gospodara Vučića br.49 kupili kuću sa dvorištem, koja je nakon rata konfiskovana. Udruženje je radilo sve do početka II Svetskog rata, a imovina je tek 1989 godine na upotrebu vraćena i data Društvu Rom Beograd.

Tetkica Bibija-Bibijaka

Godina 1926-ta značila je početak organizovanja tadašnjih Cigana koji su bili vizionari i prepoznali još tada obrazovanje, okupljanje, jedinstvo, pomoć kao model očuvanja tradicije i običaja i čuvenog kulta Phralipen (bratstva) kao model održivog razvoja.

Još tada svi eminentni Cigani okupili su se oko ideje za budućnost i opstanak svoje dece i svog naroda. Podsećanja radi, na velikane koji su jos od perioda 1923 pa do 1926 godine bili osnivači, ambasadori našeg naroda. Kao i ljudi koji su do kasnih osamdesetih dali nemerljiv doprinos kulturi ,zaštiti ljudskih prava, obrazovanju, očuvanju tradicije i romskog jezika.

Pravda 1937 godine

Zašto se ovi ljudi nigde više ne pominju i koja je to nova generacija hoštaplera, pokušala da izbriše trag ovim hrabrim ljudima koji su u to vreme ponosno govorili da su Cigani, heroji i junaci koji su žrtvama platili borbu za bolje sutra! Zar u zaborav da ih stavimo, zar da slavimo bandite i lopove koji su sve to razorili, koji sada prodaju našu svetkovinu?

Iz tih razloga danas se prisećamo svih onih koji su dali ogroman doprinos razvoju naših današnjih mladih i obrazovanih generacija, koje ni prstom da mrdnu za istoriju, koje ni da trepnu za narod svoj, koji je vekovno u izgnanstvu i koji je prodat na milost i nemilost, zarad projektovanja i modulovanja stvarnosti u kojoj danas živimo!

Sram nas sve bilo, da nas bude, sram i stid!

 U čast svih stradalih i u čast njihovih porodica, pominjemo danas ta slavna imena:

Profesor Ante Grujić, pravnik Svetozar Simić, muzičar Boško Vasić-Pargar, muzikolog Sima Vasiljević, diva Divna Kostić, diva Cveta Vasiljević Bebeka, diva Gordana Jovanović, kompozitor Danilo Vasić, pravnik Srba Simić, ekonomista Dragan Ilić-Gune, nastavnica Milica Jovanović, pijanista Duško Jovanović, pedagog Petar Vasiljević.

Koji su ujedno osnivači prve mešovite zadruge ,,Cigansko-srpske” za pružanje medicinske i humanitarne pomoći iz 1923.godine.

Cigansko-srpska zadruga

Kao i mnogi drugi koji su u najtežim vremenima, uspeli da koliko toliko sačuvaju nasledja i običaje Cigana, jezik i ostale bitne umotvorine i zapise, naše zajednice.

.XX vek zabeležio je velika stradanja našeg naroda  i sudbinu koju su tada delili sa svojim sunarodnicima Srbima i drugim narodima koji su tada živeli na ovim prostorima.

Stradamo i danas, na jedav vrlo specifičan način,razjedinjeni, zlobni, zavidni i oholi jedni prema drugima, nažalost, nestalo je dugo čuvano bratstvo i sloga jednog naroda.

Da se Phralipen vrati medju nas i da sačuvamo istorijsko mesto naših predaka

u ulici Gospodara Vučića br.49, tako nam Bog pomogao.

Tekstopisac: Milorad Popović

Evropske romske novine

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *