Ian Francis Hancock OBE

Ian Francis Hancock OBE (romski: Yanko le Redžosko; rođen 29. avgusta 1942.) je lingvista, romski učenjak i politički zagovornik.

Rođen je i odrastao u Engleskoj i jedan je od glavnih saradnika na polju romskih studija.

Direktor je Programa romskih studija i Romskog arhivsko-dokumentacijskog centra na Univerzitetu u Teksasu u Austinu, gdje je od 1972. profesor engleskog, lingvistike i azijskih studija.

Zastupao je romski narod u Ujedinjenim nacijama i služio je kao član američkog Memorijalnog veća holokausta pod predsednikom Billom Clintonom, koji, tvrdi Hancock, ima romsko poreklo.

Takođe, predstavljao je i romsku populaciju na dodeli Nagrade Rafto 1997.

Hancock je rođen u Londonu 1942. Njegova majka Kitty je Romanichal; njegov otac Reginald (Redžo) bio je dio Romungroa, potomka mađarskog govornika severne centralne Romanije po imenu Imre Benczi.

Prezime je Hancock stekao Imreinom kćeri Marijom, koja se udala za člana engleske porodice show show-a tog imena.

Krajem 1960-ih, postao je aktivist za prava Roma nakon što je pročitao izvještaje o anti-romskoj diskriminaciji u Britaniji.

Konkretno, on se zauzeo za prava Roma nakon što je pročitao o incidentu u kojem je troje romske djece ubijeno u požaru koji je izazvala svjetiljka, nakon što su policajci, koji su uhapsili roditelje, pokušali pomoću buldožera da prisilno uklone svoj karavan dok su još bili unutra. 1971. diplomirao je na doktoratu  iz lingvistike sa Londonskog univerziteta.

Hancock je objavio više od 300 knjiga i članaka o romskom narodu i jeziku (posebno vlaški dijalekt). Ova dela analiziraju romski narod ne samo kroz romsku lingvistiku, već i istoriju, antropologiju i genetiku. Igrao je i u dokumentarcu Američki ciganin. Trenutno piše knjigu o romskom poreklu i identitetu.

Hancock podržava neke stavove Ralph Lilley Turner da romsku istoriju zasnovanu na romskom jeziku.

Hancock se posebno slaže sa tim da je Dom napustio Indiju mnogo ranije nego Romi, odnosno prije 1000. godine nove ere.

U stvari, on tvrdi da su indijski muzičari spomenuti u Shah-Nameh i atsingani koji se spominju u The Life of St. George Anchorite, za koji su se ranije verovali da su preci romskog naroda, možda bili preci predaka Domari, ali ne i Romi.

Smatra da je moguće da se Lom odvojio od romskog naroda kad je stigao u Armeniju.

Suprotno uvreženom mišljenju da su Romi poreklom iz Indije s niskim udelima, koji su svoje zanimanje doneli u Evropu, on tvrdi da je romski narod poreklom iz indijskih ratnih zarobljenika Mahmuda iz Ghaznija. Kao dokaz, on ukazuje na prisustvo indijskih reči posebno vojnog porekla i na usmenu legendu Banjare koja govori o Rajputima koji su napustili Indiju preko Himalaje tokom invazija na Ghaznavid, a nikad se nisu vratili.

On također vjeruje da romski jezik poteče iz koinskog jezika, koji on naziva “Rajputic”, između mnogih indijskih jezika kojima govore ratni zarobljenici. Smatra ga tako sličnim nekoliko drugih indijskih jezika, posebno Hindustanija.

Što se tiče romske povesti, on ističe “Parijev sindrom” kroz vreme i prostor, a kulminirao je pokušajem genocida nad nacističkim vlastima koji je bio istodoban sa židovima i deo istog “Konačnog rešenja Jevreja i Cigana” Projekt “.

Hancock je dobro poznat u području lingvistike, posebno na području pidgin i kreolskih jezika, kao što je i u svetu romskih studija i romskog društvenog aktivizma.

Pored istraživanja krioskog jezika Sijera Leonea, proučavao je i jezik Gullah, obalnih Južne Karoline i Džordžije, i afro-seminolski kreolski jezik, kojim je govorila zajednica potomaka crna seminola u Brackettvilleu u Teksasu. Hancock je bio prvi učenjak koji je prijavio Afro-Seminole Creole.

Kasnije je identificiao još jednu raznolikost tog jezika koji se govorio među potomcima Crnog Seminola u selu El Nacimiento u meksičkoj državi Coahuila, gdje su se njihovi preci nastanili 1850. On tvrdi da su afro-seminolski kreol i Gullah usko povezani jezici , kako su crni Seminoli poreklom prvenstveno od stanovnika Gulaha, iz Low Countrya u Južnoj Karolini i Džordžiji.

Hancock je prepoznat kao jedan od osnivača polja pidgin i kreolske lingvistike. Takođe je obavio opsežna istraživanja engleskog jezika kreola koji se govori u zapadnoj Africi i zapadnoj Indiji. Poznat je posebno po svojim pogledima na istorijski razvoj tih jezika. Tvrdi da svi pidžini i kreoli sa sedištem u Engleskoj, koji se govore u regiji Atlantskog bazena, kako u zapadnoj Africi, tako i na Karibima, pripadaju jednoj jezičnoj porodici, koju on naziva “engleskim atletskim kreolima”. Tvrdi da se svi oni mogu pratiti prema onome što naziva engleski gvinejski primorski kreolski jezik, koji je nastao duž zapadnoafričke obale u 17. i 18. veku, kao jezik trgovine u atlantskoj trgovini robovima.

Kaže da se na gorskom primorju na kreolskom engleskom jeziku govorilo u obalnim bazama za trgovanje robovima, poput James Islanda, ostrva Bunce i dvorca Elmina, gde su potomci britanskih trgovaca robovima i njihove afričke žene koristili kao svoj maternji jezik.

Hancock kaže da je kreolski engleski jezik Gvineje na kraju stvorio pidgin i kreolski jezik koji se danas govori u zapadnoj Africi, kao što su Aku jezik u Gambiji, Sijera Leone Krio, nigerijski engleski jezik Pidgin i kamerunski jezik Pidgin.

On takođe drži da su neki Afrikanci, koji su robovi Novog Svijeta, već govorili engleskim jezikom gvinejske obale u Africi. Njihov kreolski govor utecao je na razvoj jezika kreola koji se danas  govore na američkoj strani Atlantika, kao što su Gullah, afro-seminolski kreolski, bahamski dijalekt, jamajski kreolski, belizejski kriol, gvanski kreolski i sranan tongo u Surinamu.

Hancockova stajališta o vezama među jezicima atlantske kreole kontroverzna su. Snažne sličnosti ovih jezika su nesporne, ali mnogi jezikoslovci radije objašnjavaju sličnosti konvergencijom nego povesnim vezama. Drugi učenjaci tvrde da su oba faktora igrala ulogu u formiranju jezika. Druga skupina lingvista pretplaćuje se na teoriju koja sličnost kreola (koja se proteže na kreole u Indijskom okeanu i havajsku kreolu) pripisuje urođenom “bioprogramu” za jezik koji se pojavljuje pod uslovima uobičajenim za većinu kreolskih zajednica.

Izvor : wikipedia: Ian Francis Hancock OBE

Foto: Stojko Gypsy

1 Comment

  1. Stojko Gypsy Reply

    👍👍👌🏽👌🏽💯👋🏽👋🏽👋🏽👋🏽

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *